FAIR και WordPress: γιατί ο Joost de Valk αποχωρεί από το federated repository (και τι σημαίνει για plugins, themes και supply chain security)

Ο Joost de Valk (ιδρυτής του Yoast SEO) ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από το FAIR, το project υπό το Linux Foundation που επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ανεξάρτητο repository για themes και plugins-ένα μοντέλο πιο κοντά σε «ομοσπονδία» (federation), δηλαδή ένα σύνολο από ανεξάρτητα, φιλοξενούμενα repositories που μπορούν να λειτουργούν συντονισμένα, αντί για ένα μοναδικό κεντρικό σημείο διανομής.

Για όσους χτίζουν προϊόντα πάνω στο WordPress (plugins, themes, managed hosting, agencies με μεγάλα portfolios), το θέμα δεν είναι απλώς «πολιτικό». Είναι αρχιτεκτονικό: τι γίνεται όταν η διανομή και τα updates εξαρτώνται από ένα μοναδικό οικοσύστημα υπηρεσιών; Η εξέλιξη γύρω από το FAIR δείχνει πόσο δύσκολο είναι να στηθεί μια εναλλακτική με πραγματική στήριξη από τους μεγάλους παίκτες.

Τι είναι το FAIR (και γιατί εμφανίστηκε το 2025)

Το FAIR ξεκίνησε στα μέσα του 2025, ως αντίδραση σε γεγονότα που ανέδειξαν με έντονο τρόπο ότι το WordPress οικοσύστημα έχει «single point of failure». Συγκεκριμένα, υπήρξε ένταση όταν ο Matt Mullenweg αντικατέστησε στο επίσημο repository το plugin Advanced Custom Fields (ACF) της WP Engine με δική του εκδοχή-κάτι που στην πράξη περιγράφεται ως fork (δηλαδή δημιουργία παραλλαγής/αντιγράφου ενός έργου).

Παράλληλα, ο Mullenweg απέκλεισε την WP Engine αλλά και πολλούς πελάτες της από την πρόσβαση στο επίσημο WordPress.org repository για themes/plugins και στις σχετικές υπηρεσίες ενημερώσεων (update services). Αυτό προκάλεσε έντονη κριτική και έβαλε στο προσκήνιο την ανάγκη αποκέντρωσης της διανομής: να μην εξαρτώνται τα updates και η πρόσβαση σε επεκτάσεις από έναν μοναδικό κεντρικό πάροχο.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, διαμορφώθηκε ένα ρεύμα υπέρ της δημιουργίας μιας «federated» προσέγγισης: αντί για ένα repository, μια ομάδα από ανεξάρτητα repositories, φιλοξενούμενα από διαφορετικούς φορείς, που θα μπορούσαν να παρέχουν διανομή plugins/themes με πιο ανθεκτικό μοντέλο. Από εκεί προέκυψε το FAIR.

Ο ρόλος του Joost de Valk στην εκκίνηση του project

Ο Joost de Valk είχε κεντρικό ρόλο στο να εξηγήσει δημόσια γιατί η κοινότητα χρειάζεται ανεξάρτητα repositories, ενώ συμμετείχε και στη συν-ίδρυση του FAIR. Πρακτικά βοήθησε να «στηθεί» το project και να περάσει σε ένα πιο ουδέτερο μοντέλο διακυβέρνησης (neutral governance), ώστε να μην θεωρείται εργαλείο ενός συγκεκριμένου παίκτη του οικοσυστήματος.

Γιατί αποχωρεί τώρα: το πρόβλημα της χρηματοδότησης και το κόστος της δέσμευσης

Στην ανακοίνωσή του, ο de Valk εξήγησε ότι ένα από τα βασικά εμπόδια για να γίνει το FAIR πιο βιώσιμο ήταν η έλλειψη οικονομικής υποστήριξης. Παρότι έγιναν συζητήσεις με hosting companies και άλλους μεγάλους παίκτες του οικοσυστήματος, το συμπέρασμα ήταν ότι δεν θέλουν να επενδύσουν σε μια τέτοια λύση.

In recent months, we’ve had many conversations with hosting companies and other large ecosystem players. What became increasingly clear is this: they do not want to invest in this kind of solution. Not because they love the current situation. Not because they agree with everything that’s happened. But because investment means commitment. It means cost. It means stepping into political tension. And most of all, it means risk.

Joost de Valk

Η ουσία εδώ είναι ότι η επένδυση σε υποδομή τύπου FAIR δεν είναι απλό sponsorship. Σημαίνει σταθερό budget, τεχνική συνεισφορά, νομική/οργανωτική εμπλοκή και ανάληψη ρίσκου. Ο ίδιος αναφέρεται σε «political tension» και «risk», χωρίς να κατονομάζει τι ακριβώς εννοεί, όμως είναι δύσκολο να μη συνδεθεί με την πραγματικότητα ότι η στήριξη του FAIR μπορεί να εκληφθεί ως «παίρνω θέση» στη διαμάχη μεταξύ Matt Mullenweg και WP Engine.

Για τους web hosts ειδικά, τα διακυβεύματα είναι μεγάλα: μια τέτοια επιλογή μπορεί να επηρεάσει σχέσεις, πρόσβαση, επιχειρησιακές εξαρτήσεις, αλλά και έσοδα σε κλίμακα εκατομμυρίων ή και δισεκατομμυρίων. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν προκαλεί έκπληξη ότι πολλοί δεν θέλουν να μπουν τώρα στη διαδικασία να χρηματοδοτήσουν ή να «υιοθετήσουν» έμπρακτα το FAIR.

Η επίσημη θέση του FAIR: συνεχίζει ως ανεξάρτητο project και δεν είναι «μόνο για WordPress»

Μετά την αποχώρηση του de Valk, το FAIR εξέδωσε δήλωση αναγνωρίζοντας την απόφασή του και επιβεβαιώνοντας ότι η χρηματοδότηση παραμένει πρόβλημα. Ταυτόχρονα, τόνισε ότι συνεχίζει να λειτουργεί ως ανεξάρτητο project και ότι ο σκοπός του δεν ήταν ποτέ αποκλειστικά WordPress-centric: η στόχευση είναι πιο γενική, ως λύση για software supply-chain security.

The problems FAIR solves are not WordPress-specific. Supply chain security, decentralized distribution, trust and verification are industry-wide issues and they’re becoming more urgent, not less. The EU’s Cyber Resilience Act arrives in December 2027 and when it does, software supply chain integrity becomes a regulatory requirement — demonstrating provenance, security scanning, and traceable update mechanisms. FAIR’s architecture is built with exactly this kind of trustworthiness in mind. We haven’t given up on WordPress. We still welcome contributors and ecosystem leaders to join us so we can continue advancing the work.

FAIR project

Supply chain security, provenance και traceable updates: γιατί το FAIR «δένει» με κανονιστικές απαιτήσεις

Το FAIR βάζει στο κέντρο θέματα που μέχρι πρόσφατα τα συζητούσαμε κυρίως σε DevSecOps περιβάλλοντα, αλλά πλέον «μπαίνουν» και στον χώρο των CMS οικοσυστημάτων: ακεραιότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας λογισμικού (software supply chain integrity), αποκεντρωμένη διανομή (decentralized distribution), εμπιστοσύνη και επαλήθευση (trust & verification).

Το ενδιαφέρον είναι ότι η τοποθέτηση του FAIR συνδέει αυτά τα χαρακτηριστικά με τον EU Cyber Resilience Act, ο οποίος αναφέρεται ότι έρχεται τον Δεκέμβριο 2027. Με την ενεργοποίησή του, η ακεραιότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας λογισμικού αναφέρεται ως ρυθμιστική απαίτηση: να μπορείς να αποδεικνύεις προέλευση (provenance), να κάνεις security scanning, και να έχεις μηχανισμούς ενημερώσεων που είναι ιχνηλάσιμοι (traceable update mechanisms). Η αρχιτεκτονική του FAIR παρουσιάζεται ως σχεδιασμένη με αυτή την κατεύθυνση εμπιστοσύνης.

Τι αλλάζει πρακτικά με την αποχώρηση ενός «προσώπου-σημαίας»

Το FAIR συνεχίζει, αλλά είναι λογικό να θεωρηθεί ότι προχωρά με μικρότερη ορατότητα μέσα στην WordPress κοινότητα χωρίς έναν ιδιαίτερα προβεβλημένο spokesperson που είναι ταυτόχρονα ενεργός στο οικοσύστημα. Σε projects υποδομής, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η τεχνική υλοποίηση· είναι και η υιοθέτηση (adoption) και η εξασφάλιση πόρων.

Επιπλέον, όσο δεν υπάρχει ενεργή συμμετοχή από τη βιομηχανία του hosting, η ικανότητα του FAIR να κινηθεί γρήγορα και να γίνει «de facto» επιλογή στην πράξη περιορίζεται. Από την άλλη, παραμένει πιθανό να αποκτήσει μεγαλύτερη βιωσιμότητα όταν η υπόθεση Mullenweg–WP Engine ολοκληρωθεί και μειωθεί η ένταση που κάνει τους μεγάλους παίκτες να αποφεύγουν τη δέσμευση.

Συμπέρασμα: το FAIR ως ιδέα δεν «έσβησε», αλλά η αγορά δεν είναι έτοιμη να πληρώσει το κόστος τώρα

Η αποχώρηση του Joost de Valk δεν ακυρώνει την τεχνική ανάγκη που ανέδειξε η κρίση του 2025: η διανομή plugins/themes και τα update channels δεν είναι κάτι «δεδομένο» και ανεπηρέαστο από εξωτεχνικούς παράγοντες. Όμως, το να δημιουργηθεί μια εναλλακτική, ανεξάρτητη υποδομή απαιτεί χρηματοδότηση, διακυβέρνηση και ξεκάθαρη ανάληψη ρίσκου-ακριβώς τα σημεία που, προς το παρόν, οι μεγάλοι οργανισμοί φαίνεται να αποφεύγουν.

Ταυτόχρονα, η σύνδεση με ευρύτερες ανάγκες του industry (supply chain security) και με ρυθμιστικές εξελίξεις όπως ο EU Cyber Resilience Act (Δεκέμβριος 2027) δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι «μια WordPress διαμάχη». Είναι ένα θέμα υποδομής λογισμικού που αργά ή γρήγορα θα απαιτήσει πιο αυστηρά μοντέλα εμπιστοσύνης, επαλήθευσης και διανομής.